Armoede en schulden

Hoewel het economisch tij gunstig is na jaren van crisis, profiteren niet alle inwoners van onze gemeente daarvan. Nog teveel mensen kunnen niet goed rondkomen of hebben schulden. Dit heeft vaak ook invloed op hun werk en gezondheid. En het zijn niet alleen volwassen inwoners die te kampen hebben met schulden- en armoedeproblematiek. Ook hun kinderen worden met de gevolgen hiervan geconfronteerd. Binnen onze gemeente gaat het om ongeveer 3.600 kinderen. We vinden dit onacceptabel. Kinderen die in armoede opgroeien, lopen later ook een grotere kans in armoede te leven. Het afgelopen jaar hebben we daarom met het Aanvalsplan Den Bosch Schuldenvrij 2018-2021 de focus van het armoede- en schuldenbeleid aangescherpt. In de voorgaande jaren lag het accent op het vergroten van de financiële zelfredzaamheid en het voorkomen van armoede en uitsluiting. Deze aanpak is nodig, maar er is meer nodig. We hebben daarom maatregelen genomen en afspraken gemaakt om problemen met geld meer en meer voor te zijn. En zo ook te voorkomen dat inwoners noodgedwongen onder beschermingsbewind worden gesteld. Dit is voor velen een eindstation met weinig perspectief. En het beperkt hun deelname aan de samenleving. Bovendien brengt beschermingsbewind hoge kosten voor de gemeente met zich mee. Het afgelopen jaar hebben we daarom onder meer afspraken gemaakt met bewindvoerders en met de Rechtbank over het beperken van de instroom. Soms is een andere, lichtere oplossing meer in het belang van inwoners die het betreft. Onze inspanningen hebben ertoe geleid dat de jarenlange groei van het aantal inwoners dat onder beschermingsbewind gesteld is, is afgezwakt. De problematiek is echter hardnekkig; van een afname is nog geen sprake.

Om geldproblemen voor te kunnen zijn, hebben we afspraken gemaakt om signalen op te pakken die we als gemeente, woningcorporatie en energiebedrijven hebben en deze aan elkaar door te geven. Bij inwoners die geldproblemen dreigen te krijgen, gaan we meteen op huisbezoek. En kijken wat nodig is om de situatie te veranderen. Ook maken we het voor inwoners minder ingewikkeld. Onze gemeentelijke regels mogen er niet toe leiden dat zij (verder) in de problemen raken. Eén van de concrete maatregelen die we het afgelopen jaar namen, was de verlaging van het rentetarief voor een sociale lening bij de gemeentelijke kredietbank naar 2,3%. Het tarief van de gemeentelijke kredietbank was maximaal 12%. Die tarieven varieerden; hoe hoger het kredietbedrag des te lager de rente. Dit verhoudt zich slecht met het doel waarvoor een inwoner een sociale lening aanvraagt.

Binnen het Aanvalsplan Den Bosch Schuldenvrij hebben we extra aandacht gegeven aan de bestrijding van armoede onder kinderen. Met het Bosch’ Kindpakket willen we ervoor zorgen dat zij zoveel als mogelijk mee kunnen doen. Het pakket bestaat onder meer uit diensten en producten voor kinderen, zoals een gratis bibliotheekabonnement. Hiernaast gaat het ook over de diensten en producten die verstrekt worden door onder meer Stichting Leergeld, Jeugdsportfonds en het Jeugdcultuurfonds. We hebben het afgelopen jaar de bijdragen aan deze succesvolle partners verhoogd. Dit hebben wij kunnen doen met de extra rijksmiddelen die we sinds vorig jaar ontvangen. Zo hebben we het Bosch’ Kindpakket verder kunnen verstevigen. Naast partners als Netwerk tegen Armoede, Woonlasten de Baas, Jeugdsportfonds, Jeugdcultuurfonds en Stichting Leergeld hebben we ook met kinderen zélf over het thema armoede gesproken via het Kinderparlement. Want niemand weet natuurlijk wat beter is voor kinderen dan kinderen zelf.

Een deel van de extra rijksmiddelen hebben we vorig jaar besteed aan een proef met een schoolontbijt op vier basisscholen. Hier krijgen kinderen een ontbijt aangeboden waarvan zij vrijwillig gebruik kunnen maken. We vinden het belangrijk dat opgroeiende kinderen gezond eten voordat ze met de schooldag beginnen. Dit draagt ook bij aan hun concentratie en prestaties op school. Met het aanbieden van een gezond ontbijt willen we er bovendien voor zorgen dat kinderen meer te weten komen over gezonde voeding. Ons doel is het gedragspatroon van niet of niet gezond ontbijten te doorbreken. Dit levert ook een bijdrage aan onze aanpak in het kader van Jongeren Op Gezond Gewicht. Uit een eerste evaluatie blijkt dat ouders, leerlingen en leerkrachten over het algemeen positief zijn over het schoolontbijt. Verbeteringen waren nog wel mogelijk. Zo bleek een deel van de kinderen twee keer per dag te ontbijten. Zowel thuis als op school. Dat hadden we niet verwacht en het is ook niet de bedoeling van het schoolontbijt. We hebben dit onder de aandacht gebracht van ouders om hen hiervan meer bewust te maken.

Steeds meer jongeren hebben te kampen met geldzorgen. Daarom hebben we hier het afgelopen jaar extra aandacht aan gegeven. We willen vooral de beweging naar voren maken. PowerUp073 (het preventief professioneel jongerenwerk binnen onze gemeente) heeft een specifieke rol bij het in beeld krijgen van jongeren met (dreigende) schulden. En we investeerden in een project van het jongerenwerk op het Koning Willem I College. Aandacht schonken wij ook aan bewustwording van jongeren. Zo werkten we in 2017 aan de ontwikkeling van een speciale gratis app. Hiermee helpen we jongeren zicht te houden op hun inkomsten en uitgaven. Het gaat daarbij niet om een huishoudboekje, maar om een manier om snel te kunnen zien wat je overhoudt onder de streep. En met adviezen en tips voor slimme besparingen. De app met de naam Krap.nl is inmiddels begin 2018 gelanceerd.

In 2017 ging ook Quiet Den Bosch van start, een soort ‘marktplaats’ zonder geld. Hier kunnen inwoners terecht die rond moeten komen van een laag inkomen. Particulieren en bedrijven bieden er gratis producten en diensten aan. Zoals een kapper die op woensdagmiddag kinderen gratis knipt. Of de tandarts die een keer per week gratis een gebit herstelt.